مفهوم "مردم سالاری دینی" به زبان ساده!

مفهوم "مردم سالاری دینی" به زبان ساده!

۱۲+۱

بدون تردید بیشتر خوانندگان به نحوه انتخابات و انتصابات در نظام جمهوری اسلامی ایران واقفند، ولی باتوجه به دریافت ایمیل از دو خواننده گرامی که خواستار توضیحاتی درباره مفهوم مردم سالاری دینی (دموکراسی دینی) شده بودند، بر آن شدم این مفهوم را به طور بسیار ساده و خلاصه شده توضیح دهم و ضمن ارسال پاسخ، آن را در وبلاگ نیز منتشر سازم.

در ابتدا لازم است که تاکید کنم این تعریف، تنها اختصاص به نوع خاصی از نگاه دینی، آن هم در دین اسلام و در مذهب تشیع و ضمنا از نوع اثنی عشریش و نیز تنها مختص به برداشت برخی از علمای آن و نه همه آنها دارد. بنابراین با توجه به رایج شدن این مفهوم (مردم سالاری دینی) تنها در ساختار حکومتی نظام جمهوری اسلامی ایران، لازم است که بسیار خلاصه، چگونگی تشکیل هرم قدرت در آن توضیح داده شود.

• در ابتدا ولی فقیه (رهبر)، ۶ تن از فقهای شورای نگهبان را انتصاب میکند. ۶ عضو حقوقدان دیگر، توسط رییس قوه قضاییه که او نیز مستقیما توسط ولی فقیه منصوب میشود به مجلس شورای اسلامی معرفی و نمایندگان مجلس آنان را انتخاب میکنند. توضیح اینکه افراد معرفی شده توسط رییس قوه قضاییه بیش از ۶ نفر مثلا ۱۰ نفر است که از میان آنها ۶ نفر توسط نمایندگان مجلس انتخاب میشوند.بدیهی است تمام اعضای ۱۲ نفره شورای نگهبان به طور مستقیم و غیر مستقیم انتصابی از جانب ولی فقیه اند نه انتخابی از جانب مردم.
• نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز توسط شورای نگهبان ۱۲ نفره انتصابی ، پس از تایید صلاحیت اولیه و نیز تایید صلاحیت ثانویه (تایید صحت انتخابات) انتخاب میشوند و مردم تنها میتوانند لیست صادر شده از جانب آن شورا را انتخاب نمایند.
• این شورای ۱۲ نفره همچنین افراد واجد شرایط را برای ریاست جمهوری و نیز مجلس خبرگان که ولی فقیه (رهبر) را تعیین میکنند به مردم معرفی مینماید. توضیح اینکه مردم تنها میتوانند لیست مورد پذیرش شورای نگهبان را انتخاب نمایند (صلاحیت اولیه) و همچنین پس از انتخاب نیز صحت آن باید توسط آن شورا تایید گردد (صلاحیت ثانویه).
• پس به طور خلاصه نمایندگان مجلس خبرگان، ولی فقیه نظام (رهبر) را منصوب میکنند و او هم همانطور که در قسمت اول بیان شد، اعضای شورای ۱۲ نفره نگهبان را تعیین مینماید و آنان نیز اعضای مجلس خبرگان را تایید صلاحیت علمی، سپس تایید صلاحیت کاندیداتوری و در نهایت تایید صحت انتخاب میکنند و...... این گردش قدرت در نظام جمهوری اسلامی ایران همچنان ادامه میابد. جالب اینجاست که فقهای این شورا ، تنها مرجع نهایی تایید صلاحیت علمی کاندیداهای مجلس خبرگان میباشند و در این میان مراجع اعظام حوزه های علمیه دینی هیچ نقشی ایفا نمیکنند. و تنها در صورتی که ولی فقیه کسی را تایید صلاحیت علمی کند آنگاه فقهای شورای ۱۲ نفره نگهبان استثناء قائل میشوند. 

توضیح مهم ۱: اگر هر یک از ارکان حکومتی برخلاف خواسته های ولی فقیه اقدامی نماید وی میتواند با حکم حکومتی خواستهایش را تحقق ببخشد و آن اقدام را عقیم نماید (یعنی همان منویات مقام معظم رهبری). مثلا در صورتی که رییس جمهور پس از تایید صلاحیت شورای نگهبان، توسط مردم انتخاب شود و شورای نگهبان نیز صحت انتخابات را تایید کند، آنگاه باید توسط ولی فقیه نیز مورد تنفیذ و نصب قرار گیرد، در غیر این صورت ریاست وی مشروع و قانونی نخواهد بود.

توضیح مهم ۲: تمامی قوانینی که قوه مقننه (مجلس با بیش از ۲۷۰ عضو ) به تصویب میرساند باید به تایید شورای نگهبان ۱۲ نفره نیز برسد در غیر این صورت غیر قابل اعتبار و اجرا است.

برای درک تفاوت فاحش میان این نوع به اصطلاح دموکراسی!؟ (معروف به مردم سالاری دینی) با دموکراسی به مفهوم رایج و متداول آن، به دو دوست عزیز پیشنهاد میشود که از مطالب آبان، آذر و دی ماه ۱۳۸۵ که در آرشیو وبلاگ موجود است، استفاده نمایند. همچنین برای آشنایی بیشتر با قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران میتوانید به سایت ویکی نبشته مراجعه کنید.